Sioeau ar Daith

Y Lansiad: Y Senedd, Bae Caerdydd – 29ain ionawr 2008

Llanelli – 22ain Chwefror

Trfynwy – 6ed Mawrth

Dolgellau – 18fed Mawrth

Amgueddfa’r Glannau Abertawe – 19eg Ebril

Casnewydd – 16eg Mai

Caernarfon – 28ain Mehefin

Blaenafon – 24ain Gorffennaf

Hwlffordd – 13eg Medi

Aberystwyth – 11eg Hydref

Llandrindod – 1af Tachwedd

Caerfyrddin – 29 Tachwedd

Yr wyddgrug – 9fed Ionawr 2009

Pontypridd – 28ain Chwefror

Wrecsam – 28ain Mawrth

Llangefni – 25ain Ebrill

Merthyr Tudful – 16eg Mehefin

Caerfyrddin

SIOE AR DAITH CAERFYRDDIN – 29 TACHWEDD 2008

Ar ddydd Sadwrn olaf Tachwedd cyrhaeddodd Sioe ar Daith: Hanes Menywod Cymru Neuadd Sant Pedr, Caerfyrddin, gyda nifer o arbenigwyr lleol newydd i’r Sioe yn cynnig eu gwasanaeth - Conway Davies o Goleg y Drindod ac Ann Dorsett o Amgueddfa Caerfyrddin.  Cafodd y Sioe gefnogaeth gan Gyngor Sir Caerfyrddin, a Chyngor Tref Caerfyrddin.  Roedd y Neuadd fawr yn gyforiog o arddangosfeydd atyniadol i ddiddori ymwelwyr, gan gynnwys eiddo’r Soroptimistiaid, Amgueddfa Caerfyrddin, Gwasanaeth y Llyfrgell ac Archifau, Ffederasiwn Caerfyrddin o Sefydliad y Merched, Coleg y Drindod, Arddangosfa Carol Byrne Jones am y nofelydd Allen Raine, ac un Joyce Mollett am fenywod adnabyddus Llanelli.  Roedd y rhain i gyd yn ychwanegu’n sylweddol at awyrgylch y diwrnod. Cafwyd agoriad swyddogol dan reolaeth trindod o fenywod llwyddiannus Sir Gaerfyrddin - Elin Cullen o’r awdurdod lleol a enillodd Wobr Arwain Cymru yn 2006, y bardd enwog, Menna Elfyn a’i merch Fflur Dafydd, y gantores, sydd hefyd yn cyfansoddi, ac yn academic.  Atgoffodd Menna a Fflur y gynulleidfa fod gwragedd yn cyflwyno’u hanes mewn llawer dull a modd.  Fel rhan o’i haraith agoriadol, darllenodd Menna un o’i cherddi, ‘Cusan Hances’ o’i chyfrol ddiweddaraf Perffaith Nam. Canodd Fflur ddwy o’i chaneuon. Roedd un wedi’i chyfansoddi yn ystod ei chyfnod fel Awdur Preswyl ar Ynys Enlli.

Mae’r dull yma o agor Sioe ar Daith yn un newydd inni, ac roeddwn i fel trefnydd yn teimlo ei fod yn amrywiad i’w groesawu, gan greu awyrgylch gadarnhaol a chynnes.  Rydyn ni’n gwerthfawrogi cefnogaeth Menna a Fflur yn fawr iawn. Roeddem hefyd yn ffodus iawn o gael Ann Dorsett, Curadur Amgueddfa Caerfyrddin, i gyflwyno sgwrs ar y testun ‘Leaving Traces - The History of Women in Carmarthenshire’. Fel bob amser wrth drefnu digwyddiadau o’r math yma, ni chefais gyfle i glywed ei sgwrs, ond rwy’n gwybod fod y rhai a fu’n gwrando wedi mwynhau araith ddiddorol seiliedig ar ei gwaith ymchwil.

Ar wahân i’r ddau y cyfeirir atynt uchod, ‘roedd gennym arbenigwyr o AMC , sef Jenny Sabine, Avril Rolph a Helen Thomas, gyda Terry Wells o Wasanaeth Archifo Caerfyrddin yn trafod deunydd i’w adneuo.  Daeth Pamela Small o’r Llyfrgell Genedlaethol unwaith yn rhagor i’n cefnogi, gan roi cyngor doeth am y dulliau gorau o warchod dogfennau hanesyddol yn y cartref.  Cafwyd cefnogaeth dechnegol effeithiol a phroffesiynol gan Culturenet Cymru fel arfer.  Croesawyd pawb i’r neuadd gan Paulette Pelosi ac Annest Wiliam gan sicrhau fod pawb yn llenwi ffurflenni’n gywir ac yn gwybod beth oedd i ddigwydd nesaf. Os oedd angen i ymwelwyr aros i weld arbenigwr roedd cyfle i wylio DVD yr Archif wrth gael paned o de neu goffi wedi’u darparu’n effeithiol gan aelodau Merched y Wawr.


Bu Gail Allen a Cheryl Law yn gwerthu llyfrau ar ran Gwasg HONNO, a bu stondin anrhegion Nadoligaidd Angela yn llwyddiant fel arfer. Gwelodd yr arbenigwyr ystod o eitemau diddorol a chafwyd 5 o eitemau i’w hadneuo.  Roedd y rhain yn cynnwys llun amserol iawn, mae’n ymddangos bellach, dynnwyd yn ystod yr 1950au o aelodau staff Woolworth, Vaughan Street, Llanelli y tu allan i’r siop, sydd erbyn hyn wedi cau.  Cafwyd hefyd 4 llyfr cownt o eiddo Fferm Pen-y-Back, Llanddowror rhwng 1958 ac 1982 a gadwyd gan Margaret Phillips, a symudodd i Red Roses pan briododd yn ddeg ar hugain oed a dod yn wraig fferm.

Mae’r uchafbwyntiau eraill ymysg y deunydd a welwyd gan aelodau’r cyhoedd yn cynnwys:


Dyma Stella Treharne a rhai darnau o’i chasgliad o offer bydwraig.

Dirprwy Faer Caerfyrddin, Ken Lloyd, yn sgwrsio gyda Gail Allen a Cheryl Law o AMC

Sue Hamill

Swyddog Datblygu’r Prosiect

Atgynhyrchir y lluniau i gyd drwy garedigrwydd Paulette Pelosi.