Adran yr Aelodau

Digwyddiadau


Gwybodaeth

Pwyllgor  2013 - 2014

Deirdre Beddoe Llywydd

Jenny Sabine Cadeirydd ac Is-lywydd

Avril Rolph Ysgrifennydd Gweinyddol ac Is-lywydd

Gail Allen Trysorydd

Sue Thomas Ysgrifennydd Aelodaeth

Caroline Fairclough Golygydd

Susan Edwards

Charlotte Hodgson

Catrin Stevens

Sue Trevelyan-Jones

Shan Robinson

Elin Jones

Val Wakefield

Dinah Evans

Emma Naughton

Stephanie Brown


Aelodau cyfetholedig

Susan Edwards

Rhian Diggins

Jen Wilson

Yvonne Jardine



CYFLWYNIAD CRYNO I AELODAU PWYLLGOR AMC/WAW


Gail Allen (Trysorydd)

Symudais i Gymru yn 1968, ar ôl cael fy magu yn Llundain. Yn yr 1980au roeddwn yn aelod o Grŵp Hanes Menywod Abertawe gydag Ursula Masson a Jen Wilson. Roedd ein hymchwil yn cynnwys hanes menywod a fu’n gweithio yn ffatri arfau rhyfel Penybont-ar-Ogwr yn ystod y rhyfel, menywod streic y glowyr yn 1984/5 a gwrthwynebwyr cydwybodol. Deilliodd tair fideo fer o’n hymchwil i’r pynciau hyn.

Mae gen i ymrwymiad i hanes menywod cyffredin, er nad yw bywydau menywod byth yn gyffredin a diflas, ac yn aml maent yn eithriadol. Fodd bynnag, nid wyf i'n hanesydd nac yn academydd nad yn archifydd nac yn berson amgueddfeydd. Fi sy’n cadw’r cyfrifon ariannol. Fi sy’n mynd â’ch sieciau aelodaeth i’r banc, ac yn gwneud tasgau gweinyddol eraill. Mae angen rhywun tebyg i fi ar bob mudiad i wneud y gwaith ymarferol yn y cefndir!


Deirdre Beddoe (Llywydd)

Cefais fy magu yn y Barri ac rwyf nôl yn byw yno’n awr. Rwyf wedi ymrwymo i achub hanes coll menywod yng Nghymru a chyflwyno’u stori i gynulleidfa ehangach, ac rwyf wedi ymchwilio ac ysgrifennu nifer o lyfrau ar hanes menywod ym Mhrydain a Chymru. Rwyf wedi gweithio ym myd radio a theledu ac wedi rhoi sgyrsiau a darlithoedd i ystod o gynulleidfaoedd.

Ar ôl gyrfa lawn yn dysgu, yn fwyaf diweddar yn adran hanes Prifysgol Morgannwg, rwy’n Athro Emeritws Hanes Menywod yn y brifysgol honno yn awr. Dwi’n un o aelodau gwreiddiol Archif Menywod Cymru/ Women’s Archive of Wales, a bellach dwi’n Llywydd arni. Roedd hi’n anrhydedd derbyn Gwobr Val Feld y Western Mail yn ddiweddar am wasanaeth i hanes menywod yng Nghymru.


Natalie Davies

Rwy’n byw ym Mangor ac yn gweithio yn ymchwilydd i Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol (Prifysgol Bangor)  a’r Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl a’r Gymdeithas. Symudiad o Gasnewydd yn ne Cymru fis Medi diwethaf, i ymuno â’r cwrs Astudiaethau Menywod. Rwyf yn fy ail flwyddyn  a gobeithiaf gwblhau fy ngradd Meistr hydref nesaf. Ymhlith fy niddordebau ymchwil mae damcaniaeth ffeminyddol, trais yn erbyn menywod, actifiaeth ffeminyddol ac iechyd meddwl. Paratoi ar gyfer cyflwyniad yng Nghynhadledd Flynyddol Archif Menywod Cymru oedd fy ymdrech gyntaf i roi Hanes Menywod ar waith. Bûm yn archwilio profiadau menywod o ddirwasgiad yr 1980au yn ne Cymru, a’r disgwrs ‘amgen’ am ddirwasgiad yn y cylchgrawn rhyddid menywod Spare Rib. Mae fy niddordeb mewn hanes menywod yn tyfu o hyd, ac rwy’n edrych ymlaen at ddysgu mwy gan fy nghydweithwyr yn Archif Menywod Cymru.


Susan Edwards (Archifydd Morgannwg)

Rwyf wedi bod yn ymgynghorydd archifau i Archif Menywod Cymru ers y dyddiau cynnar ac wedi gwasanaethu ar y pwyllgor am gyfnod. Rwy’n bennaeth Archifdy Morgannwg a byddaf yn cyfarfod â’m cydweithwyr ar draws Cymru yn rheolaidd ac yn ymateb i ymholiadau wyneb yn wyneb. Roedd fy swyddfa wedi gweinyddu grant diweddar CTL ar ran yr Archif.


Caroline Fairclough

Mae gen i ddiddordeb hirdymor mewn hanes menywod, yn enwedig mewn llyfrau cynghori menywod dwi wedi bod yn eu casglu ers sawl blwyddyn. Er cywilydd i mi dwi ddim wedi gwneud unrhyw beth ynglŷn â datblygu’r diddordeb ymhellach. Fodd bynnag gan fy mod wedi ymddeol ’nawr rwy’n gobeithio gwneud defnydd o’r casgliad hwn. Am bron i 20 mlynedd roeddwn yn athrawes gyda’r EAL yng Nghasnewydd a siroedd Gwent. Curadur amgueddfa oeddwn ar gychwyn fy ngyrfa, yn arbenigo mewn hanes cymdeithasol. Fi yw golygydd cyfredol Cylchlythyr a Gwefan AMC.


Betty Foster

Yn wreiddiol o Stockport, symudais i Ynys Môn yn 2002 yn sgil fy niddordeb mewn hwylio a cherdded.  Ymddeolais o’r Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd yn 2012.

Rwy’n ymddiddori yn hanes Menywod yng Nghymru: ac ar hyn o bryd rwy’n ymwneud â ‘r MA Astudiaethau Menywod ym Mhrifysgol Bangor, lle cefais fy nghyflwyno i AMC.

Fy niddordebau cyfredol ydy teithio, gwaith gwirfoddol (gyda Fforwm Cleifion Rhwydwaith Cancr Gogledd Cymru). Mae gen i ddau fab, tair wyres ac un ŵyr.



Elin Jones

Aelod sylfaen, wedi derbyn doethuriaeth o Aberystwyth am ymchwil ar waith Llywarch ap Llywelyn, Prydydd y Moch (fl. 1170 -1220). Dysgodd wedyn yn Ysgolion Cyfun y Preseli, Rhydfelen a Chwm Rhymni cyn derbyn swydd fel Swyddog Addysg yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru. Ers 1995 bu’n gweithio fel ymgynghorydd annibynnol hanes ac addysg i nifer o gyrff, gan gynnwys y BBC, Cadw, Amgueddfa Genedlaethol Cymru, ACCAC, APADGOS ac ADaS, y QCA ac Ofqual. Mae hefyd yn Gadeirydd Hafal, elusen iechyd meddwl.


Shan Robinson

Rwy’n swyddog Casgliadau Arbennig a’r Llyfrgell Gymraeg yn Llyfrgell Prifysgol Bangor. Mae gen I BA mewn astudiaethau cymdeithasol ac ar hyn o bryd rwy’n ysgrifennu fy nhraethawd hir ar gyfer MA mewn astudiaethau menywod. Thema fy ymchwil yw Dilys Davies a hanes addysg menywod Cymru. Rwyf newydd ymuno â phwyllgor Archif Menywod Cymru i gryfhau ei gysylltiadau â gogledd Cymru. Cefais fy ngeni a’m magu ym mhentref Tregarth, wrth droed Dyffryn Ogwen, lle rwyf wedi magu dwy ferch hyfryd.


Avril Rolph (Is-lywydd ac Ysgrifennydd Gweinyddol)

Bûm yn gweithio yn llyfrgellydd yn Llundain am 30+ o flynyddoedd nes symud i Gymru yn 1996. Yma, bûm yn cydweithio ag Ursula Masson ym Mhrifysgol Morgannwg, yn ymchwilio Mudiad Rhyddid Menywod yn ne Cymru yn y 1970au a’r 80au - ac arweiniodd hyn at sefydlu AMC /WAW yn 1998.

Rwyf wedi llenwi swyddi Ysgrifennydd, Swyddog Casgliadau a Chadeirydd tra’n aelod o AMC / WAW ac roeddwn yn rhan o’r Grŵp Rheoli Prosiect a oedd yn gyfrifol am oruchwylio’r Prosiect Sioeau ar Daith Hanes Menywod yng Nghymru. Roedd hi’n anrhydedd cael cynnig swydd Is-lywydd yn 2010.

Er fy mod wedi ymddeol bellach o fod yn llyfrgellydd pwnc ym Mhrifysgol Abertawe, rwy’n dal yn gweithio ar brosiectau ymchwil i fudiadau menywod ym Mhrydain yn y 1970au a’r 80au ac mae gen i ddiddordeb arbennig yn hanes menywod yn y 19eg a’r 20fed ganrif (yn enwedig hanes lesbaidd) a hanes menywod mewn cynhanes.


Jenny Sabine (Is-lywydd a Chadeirydd)

Ar ôl dechrau gweithio mewn llyfrgelloedd ac yna gwneud gwaith clerigol tra roedd fy mhlant yn fach, newidiais fy ngyrfa’n hwyr y dydd i weithio mewn amgueddfeydd a gweithiais am 16 mlynedd yng Ngwasanaeth Amgueddfeydd Abertawe. Gan i mi ddatblygu’n hwyr mewn ffyrdd eraill hefyd, gwneuthum radd Prifysgol Agored yn fy nhridegau ac MA mewn Astudiaethau Amgueddfeydd yn fy mhumdegau. Rwyf wedi treulio’r rhan fwyaf o’m bywyd yn Abertawe, ond rwyf wedi byw yn Ontario, Canada a Wyoming, UDA hefyd. Rwyf wedi ymddeol ’nawr ac yn byw ar Benrhyn Gŵyr, lle dwi’n mwynhau cerdded ac rwy’n arddwraig angerddol.

Rwy’n un o aelodau gwreiddiol AMC/WAW. Bûm yn swyddog casgliadau, yna’n ysgrifennydd, yn aelod o’r Grŵp Rheoli Prosiect, golygydd y Cylchlythyr a ’nawr rwy’n Gadeirydd. Yn Laramie, Wyoming y darganfûm i hanes menywod ac rwyf wedi ymddiddori yn y maes hwn ers hynny. Fy mhrif ddiddordeb yw hanes menywod yn gweithio yn y 19eg ganrif, yn enwedig yn Abertawe, menywod yn teithio gan gynnwys y rhai ar y Daith Dros y tir yn UDA, a menywod yn garddio.



Catrin Stevens

Bûm yn ymchwilydd i ddefodau cylch bywyd dyn yn yr Amgueddfa Werin ac yna’n Bennaeth Hanes yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin. Ar hyn o bryd rwy’n awdur llawrydd, yn gyfieithydd a gweithiwr prosiect yn gweithio ar ddefnyddiau addysgiadol ar hanes i blant a phrosiectau ar yr iaith Gymraeg. Rwyf wedi ymchwilio i hanes menywod ym maes crefydd ac wedi cyhoeddi nifer o lyfrau ac erthyglau ar agweddau ar hanes Cymru.

Rwyf wedi gweithio yn wirfoddol i sawl mudiad cenedlaethol: e.e. Cadeirydd Cenedlaethol Mudiad Ysgolion Meithrin a Llywydd Cenedlaethol Merched y Wawr. Tra’n Llywydd cyfarwyddais brosiect hanes llafar ar fenywod yng Nghymru. Rwyf ar Fwrdd Rheoli'r Eisteddfod Genedlaethol, yn ymddiriedolwr Cronfa Glyndŵr, Trysorydd Sirol Rhag ac yn llywodraethwr ysgol. Rwy’n rhugl yn y Gymraeg ac rwy’n gwasanaethu AMC/WAW fel Cydlynydd y Gymraeg. Rwy’n briod, yn byw yng Nghasllwchwr ac mae gen i ddwy ferch a dau ŵyr.

Sue Thomas (Ysgrifennydd Aelodaeth)

Rwy’n dod o Rochdale, sir Gaerhirfryn yn wreiddiol ac rwyf wedi byw yn Abertawe ers tua 31 mlynedd. Astudiais ym Mhrifysgol Abertawe fel myfyriwr aeddfed, gan ennill gradd mewn Cymdeithaseg a Hanes Cymdeithasol, ac yna MA mewn Hanes. Gwneuthum ymchwil penodol ar loches i fenywod a rhoes hyn gyfle i mi ddatblygu fy niddordeb personol mewn hanes menywod. Rwyf wedi gweithio yn llyfrgell Prifysgol Abertawe am tuag 11 mlynedd, yn wreiddiol yn Llyfrgell Glowyr De Cymru a’r adran Archifau. Bellach dim ond yn yr Archifau rwy’n gweithio, ac yn ystod fy amser yma rwyf wedi ennill cymhwyster MSc/Diploma mewn Gweinyddu Archifau er mwyn fy ngalluogi i fod yn Archifydd cymwysedig. Y tu allan i’r gwaith rwyf i a’r teulu yn mwynhau cefnogi’r tîm rygbi lleol.

Sue Trevelyan-Jones


Cefais fy ngeni a’m magu yn Kingston-upon--Thames ac yn hwyr yn fy nauddegau euthum allan i Dde Affrica a threulio 15 mlynedd yno, gan ddychwelyd i ogledd Cymru yn 1989. Yno bûm yn gweithio yn ddarlithydd mewn addysg bellach ers 15 mlynedd ac am 11 mlynedd ym Mhrifysgol Bangor.

Ymunais â phwyllgor AMC/WAW yn 2010 i sicrhau bod cynrychiolaeth o ogledd Cymru arno er nad oes gen i gymhwyster mewn hanes, dim ond diddordeb mawr, yn enwedig mewn hanes menywod. Mae menywod cyffredin wedi bod yn anweledig mewn hanes ers gormod o amser, felly mae gwaith AMC/WAW yn bwysig iawn i sicrhau nad yw’r cofnod o hanes menywod yng Nghymru yn mynd ar golli ac i gydnabod bod hanes menywod mor werthfawr a dilys â hanes dynion!


Val Wakefield

Deuthum o swydd Gaer i Ynys Môn ddeunaw mlynedd yn ôl, ond roeddwn wedi treulio llawer o amser yng Nghymru cyn hynny, yn hwylio a cherdded yn bennaf. Cyn pen dim ar ôl dod i Gymru treuliais bythefnos yn ‘Ysgol Haf’ Prifysgol Bangor yn dysgu Cymraeg ac rwyf wedi parhau i wneud hynny gydol y cyfnod y bûm yma. Roeddwn yn gweithio yn y diwydiant cemegol trwm, yn BP Chemicals yn bennaf mewn amrywiaeth o swyddi o Brynu i Adnoddau Dynol. Pan benderfynais astudio am radd BA yn “Internet, Learning and Organisations” (mewn technoleg gymdeithasol yn hytrach na chymhlethdodau technoleg ei hun) ym Mhrifysgol Bangor yn 2002, bu’n sioc i symud o fyd diwydiant i’r byd academaidd. Wedi addasu a chwblhau’r BA euthum yn gaeth i academia ac ers hynny rwyf wedi astudio llenyddiaeth ac ysgrifennu creadigol, astudiaethau’r arfordir, cwblhau sesiynau cyfrifiadur a ffotograffiaeth ac yn awr rwyf wrthi’n ysgrifennu fy nhraethawd hir ar gyfer y cwrs MA Astudiaethau Menywod, yn ymchwilio menywod a thechnoleg. Cymysgedd eclectig o astudiaethau felly, ond ar y cyfan mae iddynt bwyslais ffeminyddol cryf, sydd wedi arwain at ddiddordeb ysol yn lle menywod mewn hanes a’u llwyddiannau. Fy nyhead pennaf yw gallu ymchwilio hanes fy nheulu, a darganfod, yr hyn rwy’n ei amau’n fawr, sef bod gen i hynafiaid Cymreig.